Dit moet je echt weten…

Wat moeten we echt weten over onze gezondheid? Zes prangende vragen aan universiteitshoogleraar Jaap Seidell.

Jaap Seidell

Is gezondheidswetenschapper en universiteitshoogleraar aan de VU en publiceerde verschillende boeken over voeding, onder andere Het Voedsellabyrint en Tegenwicht, feiten en fabels over overgewicht. Hij is de deskundige in de RTL Gezondheidstest, gepresenteerd door Wendy en Ruben Nicolai, en vanaf 8 februari wekelijks te zien bij RTL 4. Thema’s als stress, eten en slapen komen ook terug in het programma.

Lijnen

Wat was het grootste onzindieet van 2017?

Wat was het grootste onzindieet van 2017? ‘De tendens is dat diëten steeds extremer worden. Het citroensapdieet, het avocadodieet, detoxen in Azië, een sugar challenge. Als je veel voedingsmidde- len weglaat, zul je op korte termijn wel afvallen, maar de langetermijne ecten van zulke strenge diëten zijn bijna altijd slecht. Het Green Happiness-dieet is heel populair, met veel volgers op social media, maar als je dit veganistische dieet volgt, krijg je echt te weinig voedingsstoffen en binnen. Het is een onzindieet. Voeding is een soort religie geworden, mensen ontlenen hun identiteit aan het volgen van een bepaald dieet, maar op de lange termijn afvallen en op gezond ge- wicht blijven is een saai verhaal: beweeg meer en eet gevarieerd, gezond en niet te veel. Van alles wat eten, werkt uiteindelijk het best.’

Geluk

Wat maakt nu echt happy?

‘Happy en healthy komen steeds meer bij elkaar: het wordt steeds duidelijker dat mensen die gezonder leven ook gelukkiger zijn. En dat het bijvoorbeeld echt helpt om te bewegen als je je ongelukkig voelt. Daar- naast wordt het belang van veerkracht steeds meer onderkend. Dat is de key: hoe ga je om met tegenslagen in het leven, hoe veerkrachtig ben je? Iedereen maakt nare dingen mee, maar de een wordt daar ongeluk- kiger van dan de ander. Een kwart van de Nederlanders heeft last van een psychische aandoening en 50 procent is lichamelijk niet gezond, maar ook als je bijvoorbeeld een dwarslaesie hebt, kun je nog gelukkig zijn. Veerkracht maakt happy. Heb je een doel in het leven, voel je je verbonden met anderen, kun je je leven zelf vormgeven, dat zijn alle- maal dingen die je extra veerkracht geven.’

Slapen

Beseffen we wel hoe belangrijk genoeg slaap is voor onze gezondheid?

‘Het wordt steeds duidelijker hoe belangrijk het is voor onze gezondheid om genoeg slaap te krijgen. We nemen het niet serieus genoeg en een groot deel van de Nederlanders slaapt te weinig en ook niet goed door stress of bijvoorbeeld te veel alcohol drinken. Daardoor lopen veel mensen rond met een continu jetlaggevoel. Slaapmiddelen kunnen het effect van een natuurlijke slaap niet compenseren. Een chronisch slaaptekort leidt echt tot gezondheidsproblemen, hart- en vaatziekten en concentratieproblemen bijvoorbeeld. Wie om zeven uur ’s ochtends moet opstaan, moet eigenlijk om half elf ’s avonds naar bed. En drie uur voor het slapengaan zou je geen mails meer moeten beantwoorden. Het toverwoord is hier: zoek ontspanning.’

Stress

Word je er nu dun of dik van?

‘Dat is een interessante, want er zijn twee soorten stress en van de ene word je dik en van de andere dun. Ten eerste is daar de stress die je krijgt van een leven met weinig vooruitzichten. Van geen kansen hebben op werk, een scheiding, een bestaan dat niet beter zal worden. Dit zorgt voor de aanmaak van het hormoon cortisol en voor overeten, waardoor we dikker worden. De andere soort stress noemen we ook wel hyperstress, en komt door veel moeten presteren en het halen van deadlines. Het lichaam komt daardoor in een fight-or-flight-modus: stress zorgt ervoor dat we adrenaline aanmaken, waardoor er vetweefsel wordt afgebroken om energie vrij te maken. Als we die energie vervolgens gaan gebruiken door actief te worden, gaan wandelen of hardlopen bijvoorbeeld, dan vallen we hiervan af. Als je die energie niet gebruikt, val je natuurlijk ook niet af.’

Hygiëne

Zijn we te schoon?

‘In de wetenschap is het onderzoek naar het nut van bacteriën erg in opkomst. Wij dragen triljarden bacteriën met ons mee en zij hebben een groot effect op onze gezondheid. Je ziet dat er steeds meer producten en supplementen komen waaraan bacteriën zijn toegevoegd. Of die echt werken weten we nog niet goed, maar het zou bijvoorbeeld kunnen dat het verstandig is om na het gebruik van antibiotica, dat veel bacteriën doodt, dingen te eten die veel bacteriën bevatten, zoals yoghurt, zuurkool, kaas en gefermenteerde groenten. Het is in elk geval belangrijk om
niet té schoon te zijn. Je navel zit vol bacteriën, maar die hoef je er niet met een wattenstokje uit te halen. Kinderen hun handen laten wassen met antibacteriële zeep is ook geen goed idee: dat vermindert hun weerstand.’

Eten

Komen we allemaal vitaminen tekort of valt dat reuze mee?

‘We eten over het algemeen niet gezond genoeg: te veel vet en suiker en te weinig groenten en fruit. Het is alleen niet zo dat je dit met vitaminen uit een pil kunt compenseren. Ze vullen wel een beetje aan, maar missen bijvoorbeeld vezels en andere stoffen die wel in groenten en fruit zitten. Vitaminepillen zijn dus geen wondermiddel en slechts een beperkte vervanger. Het heeft bijvoorbeeld geen zin voor iemand die rookt om extra vitamines te gaan slikken. Op dit moment worden er veel gezondheidseffecten toegeschreven aan vitamine D, maar dat is nogal modieus. Voor mensen met een donkere huid, jonge kinderen en ouderen die weinig buiten komen is het wel goed om extra vitamine D te slikken, maar gewoonlijk krijgen we voldoende binnen via zonlicht. Een teveel aan vitamine D, A of E kan zelfs schadelijk zijn. Het beste advies is: eet gezonder en meer groente en fruit.’

 

 

Deel artikel

Ook interessant

Geven & ontvangen Voeding
5 juni 2018

Zo maak je de lekkerste breakfast pancakes

Voeding
7 februari 2017

Recept: vispotje met kabeljauw

Brein Gezond
17 november 2016

Wat betekenen deze dromen?

Gezond Goed nieuws
11 april 2016

Goed nieuws voor nachtbrakers

Bewegen
12 maart 2018

Rosa doet mee aan de 21-dagen challenge

Brein Gezond
2 juli 2017

Even proberen: deze snelle oefening voor meer geluk

Nu in de winkel

Shop de cadeautjes!