Het achtvoudige pad van yoga

Janna Krooshoop gooide na een hectische carrière in de marketing en communicatie het roer om: ze voltooide een Hatha Yoga docentenopleiding en startte haar eigen bedrijf Wanderlust Yoga in Arnhem. Als yogadocent geeft ze nu wekelijks yogalessen en workshops en runt ze een webshop met duurzame, eco-friendly (yoga)producten. Vol enthousiasme en passie voor yoga, zal Janna je elke regelmatig informeren, inspireren én activeren op het gebied van yoga. Deze week vertelt ze wat meer over de achtergrond van yoga. Want wist jij dat yoga veel meer is dan een beetje stretchen en ademen op een matje?

Yoga Sutra’s van Patañjali

Als je aan yoga denkt, denk je vaak vooral aan de fysieke houdingen die daarbij horen (asana) en misschien ook wel aan ademhalingsoefeningen (pranayama). Maar wist je dat yoga veel meer omvat? De Indiase filosoof Patañjali wordt gezien als de vader van yoga, hij leefde zo’n 2000 jaar geleden en zijn leer over de yogafilosofie is op schrift gezet in de ‘Yoga Sutra’s’. De Yoga Sutra’s vormen nu nog steeds de basis voor yoga zoals wij kennen en beoefenen.

Patañjali geeft hierin ook zijn bekende definitie van yoga: “Yogas chitta vritti nirodhah”. Oftewel, bij yoga draait het om het bedwingen (beteugelen) van de bewegingen in ons bewustzijn. Wanneer alle beelden, emoties, gedachten en associaties tot rust zijn gebracht, ontstaat er ruimte om te zijn wie je werkelijk bent. Het uiteindelijke doel van yoga is Samadhi, een staat van zijn waarbij je lichaam, geest en zintuigen één zijn. Je bent je bewust van het hier en nu, terwijl je een diepe verbinding voelt met alle leven om je heen en de universele energie. Je ervaart ultieme rust, vrijheid, vreugde en geluk van binnenuit.

De 8 ledematen

Hmmm… dat klinkt best goed, toch? Want streeft iedereen uiteindelijk niet een gelukkig leven na? En misschien voel je hem al een beetje aankomen, want – zoals met alle dingen die er écht toe doen in het leven – is dit geluk natuurlijk niet te koop. Je kunt het bereiken door te oefenen, te observeren en te ervaren. Patañjali beschrijft het yogapad met 8 onderdelen die leiden naar dit gevoel van vrijheid en geluk in jezelf. Dit wordt ook wel het achtvoudige pad of de 8 ledematen van yoga genoemd. Deze 8 onderdelen zijn:

  1. YAMAS

Universele leefregels op het niveau van normen en waarden. De 5 yamas zijn:

  • Ahimsa: geweldloosheid. Je omgeving, medemens én jezelf geen geweld aandoen in gedachten, woorden en daden.
  • Satya: waarheidslievenheid. Leven vanuit oprechtheid en eerlijkheid, naar anderen maar ook richting jezelf.
  • Asteya: niet-stelen. Niet alleen op het gebied van tastbare goederen, maar dit gaat ook over iemands tijd verspillen of aan de haal gaan andermans ideeën.
  • Brahmacharya: onthouding. Het bewust en op de juiste manier inzetten van je (seksuele) energie.
  • Aparigraha: niet-begeren. Vrij zijn van hebzucht, de drang om (steeds meer) spullen te bezitten.
  1. NIYAMAS

De niyamas zijn meer naar binnen gericht en hebben betrekking op zelfdiscipline en bewustzijn. De 5 niyamas zijn:

  • Saucha: zuiverheid. Zorg goed voor je lichaam en geest door deze schoon en puur te houden.
  • Santosha: tevredenheid. Wees tevreden met wat je op dit moment hebt, wat je kan en wat het leven je biedt.
  • Tapas: zelfdiscipline. Zorg voor precies de juiste inzet om je doel te bereiken. Wakker het vlammetje aan, zorg ervoor dat je het opstookt en brandend houdt (maak je ergens dus niet te makkelijk vanaf of geef te snel op), maar brand jezelf niet op (doe niet té hard je best, ga niet over je grenzen heen).
  • Svadhyaya: zelfstudie. Steek tijd in het leren kennen van jezelf, in zelfbewustzijn en zelfreflectie.
  • Ishvara Pranidhana: vertrouwen in het ‘Hogere’. Besef dat er meer is dan je kunt zien, welke vorm of naam je daar voor jezelf dan ook aan wil geven.
  1. ASANA

De fysieke houdingen. Patañjali beschrijft in de Yoga Sutra’s alleen dat je op een comfortabele, steady manier in een houding moet kunnen blijven. Pas zo’n 800 jaar later zijn alle verschillende soorten (hatha) yogahoudingen ontwikkeld, om het lichaam gezond, soepel en sterk te maken. Ook werk je aan discipline en concentratie, wat allemaal van pas komt bij meditatie (stap 7).

  1. PRANAYAMA

Prana is de levensenergie, welke getransporteerd wordt door de adem. Bij pranayama gaat het om beheersing van de ademhaling, als middel om controle te hebben over je energie en uiteindelijk ook je gedachten te beheersen (het beteugelen van de bewegingen in het bewustzijn).

  1. PRATYAHARA

Het naar binnen keren van de aandacht en de zintuigen, waarbij je je zoveel mogelijk onttrekt van externe stimuli. Je richt je zintuigen naar binnen, op jezelf om te ontdekken en observeren wat daar gaande is zonder je af te laten leiden door wat er om je heen gebeurt.

  1. DHARANA

Concentratie, het voorstadium van meditatie. Je zintuigen zijn naar binnen gekeerd, je laat je niet afleiden door wat er om je heen gebeurt en je concentreert je op een ‘object’. Dit kan bijvoorbeeld je ademhaling zijn, een visualisatie of een mantra. Door met je volledige aandacht bij dit object te blijven en geen aandacht te schenken alle gedachten die door je hoofd schieten, wordt het vanzelf rustiger.

  1. DHYANA

Wanneer de geest tot rust is gekomen middels het focussen op een object, kun je overgaan naar meditatie. De geest is kalm en produceert weinig tot geen gedachten, je bent volledig aanwezig in het hier en nu.

  1. SAMADHI

Een staat van zijn waarbij je lichaam, geest en zintuigen één zijn. Je bent je bewust van het hier en nu, terwijl je een diepe verbinding voelt met alle leven om je heen en de universele energie. Je ervaart ultieme rust, vrijheid, vreugde en geluk van binnenuit.

Oké… en nu?

Misschien klinkt bovenstaande nog een beetje als abracadabra (die namen in het Sanskriet helpen natuurlijk ook niet erg mee), maar doordat je je nu bewust bent van het feit dat yoga méér omvat dan alleen de fysieke houdingen is hopelijk je nieuwsgierigheid gewekt naar de wat meer ‘verborgen’ kant van yoga en wat hier nog meer te ontdekken valt. Zowel op de mat, als hoe je dit verder kunt integreren in je dagelijks leven. Hou hierbij de wijze woorden van de beroemde Indiase yogadocent Sri K. Pattabhi Jois in gedachten: “Practice… and all is coming”!

Stel je yoga-vraag aan Janna

Heb je vragen over yoga? Over een pose, over soorten yoga of wil je bijvoorbeeld weten welke oefeningen je kunt uitvoeren als je een blessure hebt? Stel je vraag aan yoga-deskundige Janna. Mail naar online@wendymultimedia.nl o.v.v. Yoga-vraag en wie weet wordt binnenkort jouw vraag op onze site beantwoord!

Deel artikel

Nu in de winkel

Shop de cadeautjes!